легендыш савырныше почеламутшо Российысе тӱрлӧ калыкын йылмышт дене “кутыралтен колтен”. Сылнымутышто Нобель премийын 1913 ийысе лауреатше Рабиндранат Тагорын “Мыйын шӧртньӧ Бенгалием” ик почеламутан книгаже Минск олаште ынде кокымшо гана савыкталт лектын. Тиде произведений эше ХХ курым тӱҥалтыштак возалтын, а 1970 ийыште Бангладешын эрыкын лиймекше, почеламут у, эрыкан элын гимнышкыже савырнен.

Книган кокымшо савыктышыжым полиграфий могырым пеш сӧрастарен ылштыме. Тудо Тагорын шке оригинал йылман почеламутшо дене почылтеш. Умбакыже тӱнямбалсе 50 йылме дене тудо савыкталтын. Южо йылме дене кок але утларакат кумарыме вариант уло. А тӱҥ шотышто тиде книгаште Российысе калык-влакын йылмышт улыт. Р.Тагорын “Мыйын шӧртньӧ Бенгалием” почеламутым Марий Элын калык поэтше Геннадий Ояр кусарен.

http://sozvuchie.by/component/k2/item/6001-moya-zolotaya-bengaliya-legendarnoe-stikhotvorenie-rabindranata-tagora-zvuchit-na-mnogikh-na-yazykakh-narodov-rossii.html

Кырык мары район Кулаково кӹдӓлӓш школышты Российӹштӹ театр и лӹмеш пӓлемдӹмӹ «Н. Игнатьев лӹмеш XIX лыдмаш: «Кырык марывлӓ истори дӓ культура контекстїштӹ» и йӹде эртӓрӓлтшӹ кымдем кўкшӹцін научно-практический конференци эртен. Лингвистика, литература, фольклор, истори наука дӓ образовани, культура дӓ искусство секцивлӓштӹ – цилӓжӹ 11 секци – шукы яжо докладым шӹмлӹзӹвлӓ, тымдышывлӓ, МарГУ-н студентвлӓ, музейїштӹ дӓ библиотекӹштӹ пӓшӓлӹшӹвлӓ ӹштенӹт. 

21 мартыште, Тӱнямбал поэзий кечын, Марий книга савыктыш ден Марий Эл Республикысе Россий писатель ушемын региональный пӧлкаже книга-влак пайремым эртарышт. Тудо икмыняр кыдеж гыч шогыш.

Икымше кыдежыште Россий калык-влакын рушлаш кусарыме сылымутыштым иктеш чумырымо «Прозо» антологий дене палымым ыштыме. Тидын годым саламлымаш шомакым Марий Эл Республикысе Тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт шотышто министрын алмаштышыже Галина Ширяева, Правительстве вуйлатышын икымше алмаштышыже Михаил Зиновьевич Васютинын секретариатыште вӱдышӧ советник Валентина Гаврилова, Марий кугыжаныш университетын туныктышыжо, филологий наука кандидат Галина Бояринова ойленыт.

30 январьыште Национальный президентский школ-интернатыште тунемше-влаклан «Марий книга издательствыште» савыктыш пӧртыштӧ лектын шогышо «Ончыко», «У сем», «Кече-Солнышко» журнал-влак дене палдарыме вашлиймаш эртаралтын. Литературно-театральный 5 Б классыште шинчымашым таптыше-шамыч коридорыштак кумылын вашлийыч. Журнал-влакым кид гыч кидыш колтыльыч, тунамак йодышташ тӱҥальыч. Классыш пурымек, поро кумылышт, шуко палаш тыршымышт, уш-акылым пудыратымышт утларак шижалте. Кидым нєлтен, йодышым пуэдыше, йӱлышӧ шинчан 20 утла икшыве ӱмбакет онча, кузе газет, журнал ышталтмым колыштеш, тӱткын эскера. Журналын содержанийже, вуймутын сӧраллыкше, текстын шинчаш пернымыже, куштылгын лудалтмыже, фото ден сӱретын сылнылыкше да моло нергенат палымышт шуэш. Йоча-шамычын утларакше почеламутым, ойлымашым, зарисовкым возаш кумылышт лекте. Оршанке район Ильинке поселко гыч 12 ияш Талвий Абрамов тунамак ныл корнан почеламутым шочыктыш да чеверласыме деч ончыч кушкедме блокнот лаштыкшым кидыш шуялтыш.

26 декабрьыште марий серызе, поэт, прозаик, драматург, кусарыше, да журналист, Марий Эл Республикын Калык писательже Вячеслав Абукаев-Эмгакын 60 ияш юбилейжылан пӧлеклалтше сылнымут пайремым эртен. Такшым шочмо кечыж нерген Вячеслав Абукаев-Эмгак шарнымаштыже тыге серен: «Шочынам мый Куткан курык пареҥге подвал Максым коремысе кӱр чыкыме изи пӱя пеленсе Манюк Любан пошкудо пӧртеш. Мый шкемым Изуремыште шарнаш тӱҥалынам. Мый 1958 ий 26 декабрьыште тул гай йӱштӧ кастене шочын возынам. Тӱня У ийым вашлияш ямдылалтын, садлан икшывым серыкташ вашкен огытыл. 1959 ий 5 январьыште шочшо семын варарак сереныт. Тыге мый 5 январьыште шочшо семын илаш тӱҥалынам.

Самырык возгалыше-влакын сылнымут памашыштат нигунамат кошкыде, шӱм-чонышт гыч йыргыктен йоген лекше да марий лудшым ончыкыжымат куандарыже манынак, очыни, В.Абукаев-Эмгак лўмеш «Ший памаш» сылнымут конкурсым шонен лукмо. Тений тудо ынде кудымшо гана эртаралтеш. Тудо моло ийысе гаяк талук мучаште, 26 декабрьыште, Марий Элын калык писательже В.Абукаев-Эмгакын шочмо кечынже иктешлалтеш. Амалжат келшен толшо, вет тений тудын шочмыжлан 60 ий темеш. Тидымак шотыш налын М.Шкетан лўмаш Марий кугыжаныш драме театрыште сылнымут мастарын «Алиса, Анфиса, Аниса» комедийжым пытартыш гана ончыктат. А спектакль деч ончыч «Ший памаш» сылнымут конкурсым иктешлат: 2018 ийысе эн сай поэзий номинацийыште «Кинде шинчал» премийын лауреатшым, эн сай прозо номинацийыште «Ошкеча» премийын, эн сай теле-, радиожурналист паша, блогер номинацийыште «Канде толкын» премийын озажым палемдат да "Ший памаш" фондын учредитлыме "В.Абукаев-Эмгак" шарнымаш медальым кучыктат.

3-10 декабрьыште «Марий книга издательстве» савыктыш пӧрт Марий тиште кече вашеш «Почмо омса кече-влак» мероприятийым эртарен. Тиде кечылаште лудшо-влак дене вашлияш лӱмлӧ писатель ден поэт-влак Анатолий Тимиркаев, Валентин Осипов-Ярча, Мария Илибаева, Валентина Изилянова, Геннадий Ояр, Анатолий Подольский, Валерий Николаев толыныт. Нунын дене вашлиймашке тыглай лудшат пуреныт, журналист-влакат коштыныт. Тыгай вашмутланымаш писатель дене лудшо кокласе кылым пеҥгыдемдаш ышталтын. Лудшо-влак писатель-влак дене мутланен, нунын илыш корнышт нерген йодыштын, творческий планышт нерген умылен, книга-влакым автограф дене налын кертыныт. Сылнымут мастар-влакланат тыглай лудшын кумылжым умылаш сай йӧн лийын.

Появление новой книги как появление новой жизни, новых героев и их переживаний всегда приносит радость читателям. Очередная книга Валерия Николаева «Я вернулся» издана Марийским книжным издательством. И вот 18 октября в Доме творческих союзов состоялась презентация этой книги.

Книга названа по одноимённому рассказу, а точнее, по валентинке, т.е. по рассказу со счастливым концом. Их три. А всего рассказов и повестей десять. Основная тема сборника – поиск героями своей любви и счастья. Ибо любовь, как считает автор, может быть, самое главное на свете, ради чего стоит жить. Да и Земля жива только потому, что любовь пока побеждает.

У Торъял район рӱдӧ книгагудо 120 ияш лӱмгечыжым палемдыш. Кугу пайрем вашлиймашыш шуко лудшо, уна-влак погыненыт ыле. Эртыме корно дене толшо-влакым книгагудо директорын алмаштышыже Л.А.Крюкова радамын палдарыш, лудшо-влакын чотыштым шарышаш верч тыршыше-влакын лӱмыштым ойырен ончыктыш, ветеран-влаклан шергакан пӧлекым кучыктыш.

20 сентябрьыште курык марла лектын шогышо «У сем» журналын тӱҥ редакторжо, Марий Эл Республикын сулло журналистше Людмила Петровна Ягодарова 60 ияш лӱмгечыжым палемда.